Tuesday 22 October 2019

SHENJAT NË DHIATËN E RE

This post is also available in: English, German, Arabic, Bosnian, Turkish

“O ithtarët e Librit! Juve ju erdhi i Dërguari Ynë, i cili ju shpjegon gjëra nga ato që i keni fshehur ju prej Librave (Teuratit dhe Ungjillit) dhe ju fal shumë. Juve ju erdhi prej Allahut dritë (i Dërguari) dhe Libër i qartë (Kurani).” (El-Maide, 15)
Kurani flet se si të krishterët i fshehin shumë të vërteta që gjenden në Inxhil (në Dhiatën e Re). Njëra prej atyre të vërtetave janë tregimet e Dhiatës së Re të cilat paralajmërojnë ardhjen e pejgamberit tonë, Muhamedit a.s. Në këtë kapitull do t’i analizojmë tregimet e Dhiatës së Re të cilat paralajmërojnë ardhjen e Pejgamberit tonë dhe mënyrën se si është fshehur kjo.
Tri fetë e mëdha të cilave u takojnë më shumë se gjysma e numrit të përgjithshëm të popullsisë në botë, me përjashtim të disa dallimeve në mënyrën e realizimit të fesë, bartin të njëjtën porosi. Tri fetë e mëdha botërore pajtohen në pikat më të rëndësishme, ndërsa para së gjithash në rekomandimin e njësisë së Zotit, në adhurimin e askujt tjetër përveç Zotit, në besimin në fuqinë e Zotit dhe në diturinë e Tij të pakufishme. Po ashtu, besimi në botën tjetër si besim shumë i rëndësishëm, është e përbashkët për këto fe. Qasje të njëjtë është edhe në çështjet morale sikurse mbrojtja e jetës dhe e pasurisë së njerëzve dhe lëmoshë për të varfrit, përmendja e Zotit, falënderimet dhe lutjet në kohë të caktuara.
Fanatizmi në secilën fe çon deri te shtrembërimi i saj dhe prishja e origjinalitetit. Kurani posaçërisht na e tërheq vërejtjen prej këtyre njerëzve të cilët paraqiten nën maskën e autoritetit fetar dhe të cilët e prishin origjinalitetin e fesë (Shih: Et-Teube, 31 dhe 34; El-Maide, 13; El-Bekare, 75). Problemi i përmendur nuk është poenta e këtij libri, sepse kompleksiteti i temës kërkon analizë studimore në një vepër të veçantë. Shkurt, të themi se karakteristika e përbashkët e atyre fanatikëve është shtrembërimi i porosisë nga Libri i Shenjtë, shpallja e pejgamberit për djalë të Zotit dhe autoritetet fetare për njerëz të shenjtë, dedikimin e librave – burim i fesë së shtrembëruar.
Fetë kur të çlirohet prej fanatikëve të saj (inshallah), më mirë do ta kuptojmë se ato e sjellin porosinë e njëjtë. Mënyra e arritjes së këtij qëllimi nuk është temë e këtij libri.
Si shpallja e parë e madhe, Teurati (Dhiata e Vjetër) paralajmëron për ardhjen e Isaut a.s., por gjithashtu edhe për ardhjen e Muhamedit a.s. Sa i përket Inxilit (Dhiatës së Re), ai e konfirmon Musain a.s., ndërsa tregon në ardhjen e Kuranit. Si Libër i fundit, Kurani i vërteton të dy Librat e mëparshme. Për këtë arsye, fenomenet që po i paraqesim në këtë libër dhe të cilët dëshmojnë se Kurani është fjalë e Allahut, në të njëjtën kohë dëshmojnë se Teurati dhe Inxhili gjithashtu janë libra të cilat i ka shpallur Allahu i Lartësuar. (Pavarësisht se nën ndikimin e fanatizmit, Teurati dhe Inxhili e kanë humbur origjinalitetin e vet dhe për shkak se disa pjesë të tyre e kanë humbur kuptimin, nuk guxojmë që ta mohojmë të vërtetën fillestare të atyre librave).
Në këtë kapitull do t’i analizojmë thëniet e Inxhilit që ekziston sot (Dhiatës së Re) të cilat e paralajmërojnë ardhjen e Pejgamberit tonë, Muhamedit a.s. Me rastin e këtyre analizave, nuk duhet të përjashtojmë ajetin e cituar i cili flet se të krishterët fshehin shumëçka nga Inxhili. Ajo prej së cilës më së shumti kanë frikë një pjesë e të krishterëve është rrënimi i besimit në trininë e shenjtë dhe të kuptohet Isa a.s. si pejgamber që është i barabartë me të gjithë pejgamberët tjerë. Nëse pranohet paralajmërimi i Inxhilit i Pejgamberit tonë, do të dalë në shesh joautenticiteti i thënieve të cilat së tepërmi e lartësojnë Isanë a.s. Për këtë arsye, në krye të informacioneve, në fshehjen e të cilave Kisha punon më së shumti, janë thëniet e Inxhilit të cilat paralajmërojnë ardhjen e Muhamedit a.s. Që ta mbrojë autoritetin e saj, madje edhe ekzistimin, Kisha (besimi në trininë e shenjtë nuk gjendet madje as në versionin ekzistues apokrif të Dhiatës së Re; pra, është fjala për një trillim të plotë nga ana e Kishës) punon në shtrembërimin e shumë formulimeve dhe porosive që gjenden në Dhiatën e Re. Nuk duhet të anashkalohet fakti se Isa a.s. ka folur në gjuhën arameje, ndërsa kopjet më të vjetra të Dhiatës së Re janë në greqishten e vjetër dhe në gjuhën latine. Prej këtu kuptohet se një pjesë e madhe e shtrembërimeve është bërë me rastin e përkthimit të Dhiatës së Re në gjuhën greke të vjetër dhe në atë latine.

PËR KË FLET FJALA PARAKLIT?

“Kujto kur Isai, i biri i Merjemes, tha: “O bijtë e Izraelit, unë jam i dërguari i Allahut tek ju, për t’ju vërtetuar Teuratin e shpallur para meje dhe për t’ju sjellë lajmin e gëzueshëm për një të dërguar, emri i të cilit është Ahmed, që do të vijë pas meje”. Por, kur ai u solli atyre shenja të qarta, ata thanë: “Kjo është magji e hapur!” (Es-Saf, 6)
Kurani thotë se Isa a.s. e ka paralajmëruar ardhjen e Muhamedit a.s. (Ata të cilët këtë formulim nuk e gjejnë direkt në Dhiatën e Re, kanë menduar, duke u thirrur në ajetin e shkurtër kuranor i cili thotë se ithtarët e Librit fshehin shumëçka, se të krishterët i kanë shkatërruar këto fjali të Dhiatës së Re të cilat e përmbajnë këtë paralajmërim. Kjo është e mundshme për një pjesë të fjalive. Mirëpo, hulumtimet kanë treguar se me shtrembërimin e kuptimit, një pjesë e këtyre formulimeve është komentuar gabimisht, ndërsa një pjesë e këtyre paralajmërimeve në të vërtetë ende gjenden në Dhiatën e Re sot. Kështu, edhe analiza e Librave të Shenjta e tregon të vërtetën edhe të një thënie të Kuranit).
Kurani thotë se me fjalën “Ahmed” që e ka kuptimin “i lavdëruar” ose “më i lavdëruari”, është paralajmëruar ardhja e pejgamberit tonë. Fjala “Ahmed” vjen prej rrënjës së njëjtë, sikurse edhe fjala “Muhammed”.
Disa analistë kanë menduar se fjala “Ahmed” është emër personal i Pejgamberit tonë. Mirëpo ne konsiderojmë se në vend të emrit personal, fjalën “ahmed” më së miri është që ta kuptojmë si atribut i cili pra do thotë “i lavdëruar, më i lavdëruari”, për shkak se emri i pejgamberit tonë përmendet katër herë në Kuran dhe në të gjitha ato vende është përdorur emri Muhamed (Shih: Ali Imran, 144; El-Ahzab, 40; Muhamed, 2; El-Feth, 29) Ky është mendimi jonë, mirëpo asgjë nuk ndryshon nëse mendojmë se fjala “ahmed” është përdorur edhe si emër personal. Sido që të jetë, fjala “ahmed” ka kuptim të njëjtë sikurse emri “Muhamed” dhe ka rrënjë të njëjtë “H-M-D”.
Në vazhdim do ta shqyrtojmë se si në Dhiatën e Re (Ungjilli sipas Gjonit), me fjalët me kuptim të njëjtë sikurse edhe fjala “ahmed” paralajmërohet ardhja e Pejgamberit tonë. Biseda të cilën e ka bërë Isai a.s. gjatë darkës së fundit, para arrestimit, me ithtarët e tij (apostujt) përmendet vetëm në Ungjillin e Gjonit. Në tre ungjijtë tjerë (Ungjilli i Mateut, Ungjilli i Markut dhe Ungjilli i Lukës) ky rast nuk përmendet. Si mund të shpjegohet ajo se kjo bisedë në të cilën Isa ka thënë diçka që mund të kuptohet si porosi, nuk gjendet në tre ungjijtë e tjerë? Mos vallë, ndoshta ato fjalë më pastaj janë hequr prej ungjijve tjerë? Këto janë fjalët nga Ungjilli i Gjonit:
“Nëse më doni, zbatoni urdhërimet e mia. Dhe unë do t`i lutem Atit dhe ai do t`ju japë një Ngushëllues tjetër, që do të qëndrojë përgjithmonë me ju.” (Dhiata e Re, Ungjilli i Gjonit 14, 15-16)
“por Ngushëlluesi, Fryma e Shenjtë, që Ati do ta dërgojë në emrin tim, do t`ju mësojë çdo gjë dhe do t`ju kujtojë të gjitha këto që ju thashë.” (Dhiata e Re, Ungjilli i Gjonit, 14, 26)
“Megjithatë unë ju them të vërtetën: është mirë për ju që unë të shkoj, sepse, po nuk shkova, nuk do të vijë te ju Ngushëlluesi; por, po shkova, unë do t`jua dërgoj. Dhe kur të ketë ardhur, ai do ta bindë botën për mëkat, për drejtësi dhe për gjykim.” (Dhiata e Re, Ungjilli i Gjonit, 16, 7-8)
“Por, kur të vijë ai, Fryma e së vërtetës, ai do t`ju prijë në çdo të vërtetë, sepse ai nuk do të flasë nga vetja, por do të thotë gjitha ato gjëra që ka dëgjuar dhe do t`ju kumtojë gjërat që do vijnë. Ai do të më përlëvdojë, sepse do të marrë prej meje dhe do t`jua kumtojë.” (Dhiata e Re, Ungjilli i Gjonit, 16, 13-14)
(Fjala “Ngushëlluesi” në përkthimin turqisht të Dhiatës së Re nuk është përkthyer dhe thënë në formën burimore – Paraklit. E njëjta vlen edhe për gjuhën shqipe – vër. përkth.) Shumë shpejtë do t’i shqyrtojmë kuptimet që i jepen fjalës “paraklit”. Kopjet më të vjetra të Ungjillit të Gjonit janë në greqishten e vjetër e jo në gjuhën arameje në të cilën ka folur Isa a.s. Përkundër mundësive të ndryshimeve të llojllojshme, prej fjalëve të lartpërmendura mund të kuptojmë:
A – Fryma e të vërtetës i cili nuk do të flasë nga vetja. (Ungjilli i Gjonit, 16, 13) Kjo pikërisht i përshtatet Kuranit, Shpalljes që iu dorëzua Pejgamberit tonë. Kurani e thotë këtë në këtë mënyrë: “Ai nuk flet sipas qejfit të vet, por ajo (që thotë) është vetëm shpallje hyjnore, që i vjen atij.” (En-Nexhm, 3-4)
B – Ai që do të vijë, ai do ta lavdërojë Isanë (Ungjilli i Gjonit, 16, 14). Shumë ajete të Kuranit e lavdërojnë Isanë a.s. dhe e vërtetojnë pejgamberinë e tij.
C – Ai që do të vijë, përmendet bashkë me Frymën e shenjtë (Xhibrilin) (Ungjilli i Gjonit, 14, 26). Në Kuran përmendet se Shpallja i vinte Muhamedit a.s. me ndërmjetësimin e Xhibrilit. “Nuk ka dyshim se ky (Kuran) është Shpallja e Zotit të botëve. Atë e zbriti Shpirti i besueshëm (Xhebraili) në zemrën tënde (o Muhamed) që të jesh nga ata që paralajmërojnë. E zbriti në gjuhën e qartë arabe. Vërtet, ai është përmendur në Shkrimet e të parëve.” (Esh-Shuara, 192-196)
Ç – Ai do të tregojë se ka marrë prej burimit të njëjtë sikurse edhe Isa (Ungjilli i Gjonit). Gjithë atë që e ka thënë Muhamedi a.s., burimi i saj është Allahu xh.sh. Ai me ndërmjetësimin e Xhibrilit e pranonte Shpalljen sikurse të gjithë pejgamberët tjerë.
D – Do t’ua mësojë të gjitha (Ungjilli i Gjonit, 14, 24) Muhamedi a.s. me anë të Kuranit mësonte për gjithçka të nevojshme, prej ekzistimit të Allahut, ahiretit e deri te morali shembullor.
DH – Do t’jua rikujtojë atë që unë e kam thënë (Ungjilli i Gjonit, 14, 26). Porositë e Isait a.s. dhe Muhamedit a.s. i përmbajnë të vërtetat e njëjta (pavarësisht se sa i kanë shtrembëruar këto fanatikët!)
Të krishterët thonë se shprehja “paraklit” ka të bëjë me melekun Xhibril. Nëse kjo është kështu, përse Xhibrili që përmendet nëpër vendet tjera në Dhiatën e Re nuk përmendet me emrin Paraklit, përveçse në rastin konkret kur flitet për personin që do të paraqitet në të ardhmen? Në fjalinë e 16 të Ungjillit të Gjonit 14, Isa thotë se si Ati do ta dërgojë Paraklitin tjetër i cili pra do të jetë sikurse ai. Muhamedi a.s. a është sikurse Isa a.s. që është njeri, ose Xhibrili që është melek? Kush mund të jetë tjetër përveç pejgamberit tonë, ai që do të vijë pas Isait a.s. i cili do ta mbrojë pejgamberinë e Isait a.s., i cili do t’i mësojë njerëzit me të gjitha çështjet themelore – prej ekzistimit të Allahut e deri te ekzistimi i ahiretit, i cili mëson me Shpallje e cila i publikohej e jo sipas tekave të tij?
Sipas profesor Abdulahad Davudit, është më se e mundshme se fjala “paraklit” është formë e fjalës së vjetër greke “himda” dhe “hemida” prej gjuhës arameje me të cilën ka folur Isa a.s. (Në kapitullin e mëparshëm vërejtëm se me këtë fjalë në Dhiatën e Vjetër është paralajmëruar pejgamberi jonë).
Profesor doktor Moris Bukej (Maurice Bucaille) i cili i kritikon përpjekjet që fjala “paraklit” që përmendet në Ungjillin e Gjonit, të komentohet si Fryma e Shenjtë (Xhibrili), në këtë mënyrë e refuzon këtë shpjegim dhe duke u thirrur në etimologjinë e gjuhës së vjetër greke, thotë se “paraklit” (parakletos) është Pejgamber sikurse Isa a.s. i cili do të vijë pas tij:
“Shpjegimi që u bëhet njerëzve, për të cilin bëhet fjalë këtu, nuk konsiston në asnjë rast në frymëzimin (ilham) si detyrë primare e Xhibrilit (Shpirtit të Shenjtë). Përkundrazi, për shkak të shprehjes së ‘zgjerimit’ në fjalën greke e cila e përkufizon, është më se e qartë se ajo ka karakter material të veçantë. Me këtë rast, foljet greke “akouo” dhe “laleo” përkufizojnë funksione të caktuara materiale dhe këto folje mund të jenë në lidhje vetëm me qenien që posedon organet e të dëgjuarit dhe të të folurit. Prandaj, nuk mund të pohohet se këto folje kanë të bëjnë me Shpirtin e Shenjtë (Xhibrilin). Pasi që është kështu, të shihet njeriu i cili sikurse Isa a.s. ka aftësinë e të folurit dhe të të dëgjuarit, në fjalën “Paraklit” në Ungjillin e Gjonit është rezultati deri te i cili na çon gjykimi logjik. Teksti grek në mënyrë kategorike i kërkon këto aftësi. Do të thotë, Isa paralajmëron se pas tij, Zoti në Tokë do të dërgojë një njeri tjetër dhe se roli i tij shkurt do të jetë roli i Pejgamberit i cili do t’i dëgjojë fjalët e Zotit dhe i cili porosinë e Tij do t’ua përcjellë njerëzve. Fjalët “Shpirti i Shenjtë” të cilat tani gjenden në tekst, janë krijuar gjatë shtojcave nga letërkëmbimi i vetëdijshëm. Shkaku i shtojcave ishte ndryshimi i kuptimit fillestar të një pjese e cila paralajmëron ardhjen e Pejgamberit pas Isasë, ka qenë në kundërshtim me mësimet e kishave të krishtera që lindën dhe të cilat dëshiruan që Isa të jetë profeti i fundit.”
Profesor Abdulahad Davud në mënyrën në vijim në mënyrë etimologjike e shpjegon kuptimin e fjalës “paraklit”: “Fjala “paraklit” është formë e shtrembëruar e fjalës ‘periqlytos’ e cila edhe etimologjikisht, por edhe në aspektin leksikologjik do të thotë ‘nderë i lartë, i denjë për t’u lavdëruar’. Lidhur me këtë, jam dëshmitar se në veprën e Aleksandrit ‘Dictionnaire Grec-Français’ kjo fjalë shpjegohet në këtë mënyrë: ky emër është fjalë e përbërë nga prefiksi ‘peri’ dhe fjalës ‘kleotis’ janë nxjerrë prej fjalës ‘të lavdërohet’. Kjo fjalë ka kuptim të njëjtë me fjalën ‘ahmed’ që do të thotë ‘më i njohuri, më i lavdëruari, me nder më të lartësuar’. Çështja e vetme e cila këtu duhet të zbulohet është të gjendet origjinali i kësaj fjale në gjuhën arameje, të cilën e ka folur Isa a.s.”

PROFETI

“Ai rrëfeu e nuk mohoi; dhe pranoi: “Unë nuk jam Krishti.” Ata e pyetën: “Çfarë je atëherë? A je ti Elia?” Ai tha: “Nuk jam.” “A je ti profeti?” Ai u përgjigj: “Jo.”” (Dhiata e re, Ungjilli i Gjonit, 1, 20-21)
Jahjasë a.s. (Gjon Pagëzorit) ia kishin parashtruar tri pyetje dhe ai në të gjitha ato pyetje jep përgjigje negative:
1. A je ti Mesia? (A je ti Krishti?)
2. A je ti Elia (Iljasi)?
3. A je ti ai profeti?
Kishte të atillë të cilët duke u thirrur në Ungjillin e Mateut, kishin thënë se Jahja a.s. (Gjon Pagëzori) do të jetë Iljasi a.s. (Elia). Kjo përmendet këtu në këtë mënyrë: “Pastaj dishepujt e kuptuan që e kishte fjalën për Gjon Pagëzorin.” (Shih: Ungjillin e Mateut, 17, 13) Edhe pse në thekset nga Ungjilli i Gjonit, Jahja (Gjon Pagëzori) krejt haptazi thotë se ai nuk është Iljasi (Elia).
Në Ungjillin e Gjonit përmenden tre pejgamberë: 1 – Krishti (Isa a.s.), 2 – Elia (Iljasi a.s.) dhe 3 – Ai profeti. Është e njohur se Jahja a.s. (Gjon Pagëzori) ka jetuar në të njëjtën kohë kur ka jetuar edhe Krishti (Isa a.s.). Në Dhiatën e Re, Krishti (Isa a.s.) thotë se si Elia ka ardhur dhe se kishin vepruar me të siç kishin dëshiruar ata (Shih: Ungjilli i Mateut, 17, 12).
Mirë, atëherë kush është “Profeti”? Njerëzit e pritnin të Dërguarin i cili është përmendur në Dhiatën e Vjetër, në Ligjin e Përtërirë 18/18 (Këtë e analizuam në kapitullin e mëparshëm). Kjo tregon në faktin se “Profeti” është dikush tjetër përveç Krishtit. Mirëpo, kush është ai Profet i cili, siç përmendet në Dhiatën e Vjetër, në Ligjin e Përtërirë 18/18, do t’ua dorëzojë njerëzve fjalët e Zotit, i cili nuk ka ardhur në kohën e Krishtit dhe i cili dallon prej Krishtit? Përveç Muhamedit a.s., nuk mund të jetë asnjë njeri tjetër i cili e ka plotësuar detyrën e pejgamberisë të marrë prej Allahut xh.sh. i cili ka zënë vend të rëndësishëm në histori dhe i cili ka ardhur pas Isait a.s.

SI TË NJIHET PROFETI I RREJSHËM?

“Ruhuni nga profetët e rremë, që vijnë te ju veshur me lëkurë deleje, por që përbrenda janë ujq grabitqarë. (16) Ata do t’i njihni nga frytet e tyre. A mund të vilet rrush nga drizat ose fiq nga gjembaçët? (17) Kështu, çdo pemë e mirë jep fryte të mira, por çdo pemë e kalbur jep fryte të këqija. (18)Pema e mirë nuk mund të japë fryte të këqija, as pema e kalbur nuk mund të japë fryte të mira. (19) Çdo pemë, që nuk jep fryt të mirë, pritet dhe flaket në zjarr. (20) Pra, nga frytet e tyre do t’i njihni ata.” (Dhiata e Re, Ungjilli i Mateut, 7, 15-20)
Askund në Dhiatën e Re nuk thuhet se pas Jezusit nuk do të vijë profeti. Përkundrazi, në Dhiatën e Re përmenden këto kritere për njohjen e atyre të cilët paraqiten me pohimin rreth pejgamberisë: “Ata do t’i njihni nga frytet e tyre”.
Mirëpo, sikur pas Jezusit mos të vinte ndonjë Pejgamber tjetër, atëherë në këtë pyetje, Jezusi do të mund të përgjigjej me përgjigje të shkurtër e kategorike: “Pas meje nuk do të vijë asnjë Profet; kush paraqitet me këtë pohim – ai është gënjeshtar!” Metodën që e rekomandon Jezusi për njohjen e pejgamberit të rrejshëm prej atij të vërtetë, është argument i mjaftueshëm se pas Jezusit do të vijë një Pejgamber tjetër. Ndërsa pejgamberia e Muhamedit a.s. për të krishterët do të duhet të ishte argument i mjaftueshëm i faktit se pas Jezusit do të vijë pejgamber tjetër. Kjo është për shkak të asaj se frytet sikurse besimi në Zot, mbështetja dhe dashuria ndaj Zotit dhe formimi i shoqërisë që nuk i adhuron idhujt, mund të arrihen vetëm dhe me ndihmën e fesë që i është shpallur Muhamedit a.s..
Rabinët, priftërinjtë dhe kleri që e pranojnë Dhiatën e Re dhe të Vjetër, garojnë në fshehjen dhe në shtrembërimin e të gjitha këtyre fakteve të qarta dhe shenjave nga Dhiata e Re dhe e Vjetër. Për fat të keq, qëndrimet e Kishës Katolike dhe Ortodokse të cilat as që përmenden në Dhiatën e Re e as që ka paralajmërime për to, qëndrimet e Vatikanit, gjegjësisht Papës dhe kryepeshkopatës në pjesën më të madhe të botës krishtere janë më të rëndësishme se qëndrimet e Dhiatës së Vjetër e të Re.

TUBIMI RRETH FJALËS SË PËRBASHKËT

As në kopjet ekzistuese të Dhiatës së Vjetër, por edhe tek Dhiata e Re nuk ka asgjë në lidhje me besimin në trininë e shenjtë. Të nxirret një besim i këtillë madje edhe prej Dhiatës së Re që ekziston sot, është marrëzi absolute dhe humbje. Mirëpo, komentari kishtar i fesë aq shumë ka dalë përpara Dhiatës së Re ashtu që kumtesat e Kishës Trinia e Shenjtë e paraqesin si fakt më të rëndësishëm të krishterimit. Sikur të ishte besimi në Trininë e Shenjtë aq shumë i rëndësishëm, vallë për këtë çështje në Dhiatën e Re a nuk do të gjendeshin me qindra kumtesa dhe paralajmërime? Mirëpo, nuk gjendet asnjë! Në të njëjtën mënyrë të krishterët e pranojnë edhe Dhiatën e Vjetër. Përse në Dhiatën e Vjetër nuk gjendet asnjë paralajmërim për Trininë e Shenjtë? Këtë nuk do ta gjeni as nëse kërkoni tërë Dhiatën e Vjetër! Përse Shpirti i Shenjtë (Xhibrili) në Dhiatën e Vjetër nuk përmendet si njëri prej treve? Përse askund në Dhiatën e Vjetër nuk thuhet se në të ardhmen do të vijë biri i Zotit në formë të njeriut ose se do të vijë shkëlqimi i Zotit? Si ka mundësi që kjo komponentë shumë e rëndësishme nuk gjendet në Dhiatën e Vjetër? Vallë të krishterët a nuk konsiderojnë se Dhiata e Vjetër është Shpallje e Zotit?
Çështja e Atit dhe Birit që përmendet në versionin ekzistues të Dhiatës së Re, po ashtu kuptohet ashtu prapë si rezultat i komenteve të Kishës, sepse në Dhiatën e Re, Zoti paraqitet si Ati i gjithë njerëzve, ndërsa të gjithë besimtarët si fëmijët e Tij. Pra, lexuesi i paanshëm i Dhiatës së Re që ekziston sot, fjalën “at” do ta kuptojë si shprehje figurative që përdoret me kuptimin “at i mbarë njerëzimit”, ndërsa fjala “bir” si shprehje figurative që përdoret për mbarë njerëzimin.
“…që të jeni bij të Atit tuaj që është në qiell…” (Dhiata e Re, Ungjilli i Mateut, 5, 45)
Mendojmë se shprehja që në gjuhën arameje, pra në gjuhën amtare të Jezusit është përdorur me kuptimin “Zot, Zoti i gjithë njerëzve”, në gjuhën e greqishtes së vjetër është përkthyer me “At”, ndërsa fjala me kuptimin e “robit të dëgjueshëm” është përkthyer si “Bir.” Ndërsa burimin e përkthimit të këtillë, priftërinjtë pa kurrfarë dyshimi janë përpjekur që ta mbjellin në vetëdije. Supozimin tonë nuk mund ta dëshmojmë për shkak se nuk e posedojmë Dhiatën e Re në gjuhën arameje. Mirëpo, mënyra e përdorimit të këtyre fjalëve në Dhiatën e Re që ekziston sot, e vërteton pohimin tonë. Fjala “abb” e cila prej gjuhëve semite përkthehet si “baba”, po ashtu ka kuptimin “dikush që është shkaktar”. Ndoshta ky kuptim në gjuhën origjinale është një prej shkaqeve të gabimit të bërë me rastin e përkthimit. (Sipas një pohimi, ata të cilët për të parën herë e kanë përkthyer Dhiatën e Re nga gjuha semite në gjuhën latine, në fjalët “Al-Albar” që është përdorur për Zotin dhe e cila e ka kuptimin “burim i mendjes, i gjithëditurisë”, kanë gjetur ngjashmëri me fjalën “Ab, Abra, Abba” dhe e kanë përkthyer me “Pap, Papa” që do të thotë “At”). Konsiderojmë se këtë gabim, priftërinjtë krishterë e kanë bërë me vetëdije. Autoritetet fetare krishtere të cilët i kanë heshtur oponentët në Koncilin e Nikesë, pas këtij koncili dukshëm kanë futur kuptime të gabuara dhe besimin në Atin dhe Birin. Këtë kapitull do ta përfundojmë me citimin e dy ajeteve të Kuranit:
“Në vend të Allahut, ata kanë zgjedhur për zot rabinët dhe murgjit e tyre, si dhe Mesinë, të birin e Merjemes, ndërkohë që janë urdhëruar të adhurojnë vetëm një Zot, përveç të Cilit nuk ka tjetër që meriton të adhurohet. I lartësuar qoftë Ai mbi gjithçka që ia shoqërojnë (në adhurim).” (Et-Teube, 31)
“Diskutoni me ithtarët e Librit vetëm me mënyrën më të mirë, por jo me keqbërësit e tjerë. Dhe thoni: “Ne besojmë në atë që na është zbritur neve dhe në atë që ju është zbritur juve. Zoti ynë dhe Zoti juaj është një – dhe ne Atij i nënshtrohemi si myslimanë”. (El-Ankebut, 46)

Leave a Comment