Thursday 21 September 2017

Formimi i Derivateve

This post is also available in: English, German, Arabic, Bosnian, Turkish

Dhe i cili mundësoi mbirjen e kullosës.
E pastaj atë e bëri mbeturinë të zezë. El- A’la 4 – 5.

Në Kuran formën e fjalës Arabe “Gusa” e kemi përkthyer si “uji vërshimeve”. Kurse në Kuran fjalën “Ehva” e kemi përkthyer e “zezë”. Derivati formohet më së shumti nga bimët e gjelbërua si fieri dhe algët, me kalimin nëpër procedura bakteriale në mes shtresave të shkëmbinjve dhe me kalimin e një periudhe të gjatë kohore. Sot pranohet se burimet bazë të derivatës janë materiet organike. Kullotat e krijuara para krijimit të njeriut, përveçse krinë detyrën e baraspeshës ekologjike të Botës, në të ardhmen rikthehet në naftë. Mbeturinat organike të kalbura në shtratin e detit gjatë miliona viteve dhe pas ngelin vetëm materiet e yndyrshme. Materiet e yndyrshme kanë ngelur nën lloçë dhe me kohë balti shtrëngohet në shtresa shkëmbore, kurse pjesa e poshtme e materies së yndyrshme është kthyer në derivat.
Njëkohësisht si që kalon në ajetin derivati tregon veçori të “ujit vërshimesh”. Zakonisht nafta nga vendi i formimit shpërngulet në vende tjera. Kështu që nafta nuk është si një ndërtesë e rrëzuar drejtë fundit të saj ku edhe është formua. Derivati lëviz sikur një vërshim uji, shpërngulet, pa pore, kurse kur takohet me shkëmbinj të fortë këtu është zotërues i një strukture të mbledhur. Për këto shtate të naftës janë formua shkëmbinj të tillë që mbajnë derivatet.

Shkurtimisht nafta, siç kalon në ajetet:
1- Si bimë me rrënjë të materies organike.
2- Është me ngjyrë të zezë.
3- Lëviz sikur uji vërshimesh.

VENDI I NAFTËS NË JETËN TONË
Në enciklopedinë temel Britannica zbulimi i naftës kështu shpjegohet: “edhe derivatet deri ka mesi i shekullit 19, si natyral në sipërfaqe rrjedhin në vende ku edhe formojnë grumbulli të mbledhur. Në burimet ku kafshët pinë ujë apo hapja e burimeve për pije ku dilte uji i njelmët në të shumtën e rastit e mërzite shpirtin, dhe dukej si një materie e padëshiruar. Në 1850 në SHBA Ferris-i dhe pas tij Kier-i i filluan punimet e para duke shfrytëzuar derivatet për llambat e vajit. Me 27 Gusht 1859 Edwin L. Drake në thellësi prej 21metrash hasi në naftë. Konsumimi me naftë është shumë e sigurt nuk është rrezik sikur se gjuajtja e balenave dhe ishte më i lirë sepse gjeti burimin e gatshëm të llambës me vajë dhe gjeti pazarin e gatshëm. Tashmë ka filluar hedhja pas naftës dhe shekulli i naftës…”
Me fillimin e shekullit të derivateve gradualisht u ritën fushat e përdorimit të naftës. Allahu në brendinë e kësaj materie ka vendosur veçori kimike të aty lloji që; duke e përpunuar në struktura të reja na shërben neve në drejtime të ndryshme të jetës tonë. Prodhimet më të njohura të derivateve janë mazuti, benzina, gazi. Por ka edhe fusha mahnitëse ku përdoren prodhimet e derivateve që shumë pak dihen. Derivat ka edhe tek qiri, xhela, parfumet, kozmetika bile përgatitet nga vaji i derivatit një materie e cila mbron djathin që mos të prishet. Në barna që shfrytëzohen kundër insekteve ka vajë derivatesh. Etileni përdoret për forcimin e domateve si artificialisht, acetoni i cili përdoret në ndriçimin e thonjve, kauçuku artificial, plastika, materiet kimike të përdorura në detergjentin e lëngët, në saje të derivateve disa barna ekzistojnë. Edhe shumica e prodhimit të tekstilit që ne e mbajmë veshtë bëhet në saje të disa materieve që prodhohen nga derivatet.
Tregimi që fillon me kalbjen e barit, që rrjedhë sikur vërshim nëpër shtate të derivateve, nga ajo vazhdon në një detergjent, triko dhe me ndriçimin e thonjve. Ajetet katër dhe pesë të sures A’la sinjalizojnë në derivate. Kurse para kësaj ajeti i tretë thekson se Allahu gjithçka në një masë e ka lidhur, dhe e ka vendosur në një rregull.
Madhëroje larg të metave Zotin tënd, më të lartësuarin!
I cili krijoi dhe përsosi.
Dhe i cili përcaktoi e orientoi. El – A’la 1 – 3.

Leave a Comment